Opinia o funkcjonowaniu ucznia i przedszkolaka dla poradni – nowe zasady od 1 września 2026 r.
W skrócie:
- Od 1 września 2026 r. przedszkole i szkoła wydają opinię o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia według nowych, szczegółowych zasad z rozporządzenia Ministra Edukacji z 2 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 428).
- Opinię wydaje dyrektor w ciągu 10 dni od otrzymania prośby od przewodniczącego zespołu orzekającego poradni. O opinię może też poprosić rodzic.
- Opinia opisuje funkcjonowanie dziecka w obszarach ICF: 5 obszarów w przedszkolu i 7 obszarów w szkole. Musi zawierać mocne strony, trudności, udzieloną pomoc wraz z jej efektami oraz wnioski.
- Kopię opinii otrzymują rodzice.
- Opinię pisze się tylko dla dzieci, w sprawie których rodzic złożył wniosek do poradni, a nie o każdym uczniu.
- Opinia nie jest częścią reformy Kompas Jutra, ale obie zmiany weszły w tym samym czasie. Nowa podstawa programowa wpływa na to, jak opisujesz trudności w realizacji programu.
Jesienią do przedszkoli i szkół trafiają pierwsze prośby z poradni psychologiczno-pedagogicznych. Wielu nauczycieli pisze w tym roku taką opinię pierwszy raz według nowych przepisów, a czasu jest niewiele. W tym artykule wyjaśniam, co się zmieniło, co dokładnie musi znaleźć się w opinii i jak ją przygotować na czas. Na końcu znajdziesz odpowiedzi na pytania, które nauczyciele i dyrektorzy zadają najczęściej.
Czym jest opinia o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia?
Opinia o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia to dokument, w którym przedszkole lub szkoła opisuje, jak dziecko radzi sobie na co dzień: w nauce, zabawie, kontaktach z innymi i samoobsłudze, a także jaką pomoc dotąd otrzymało i z jakim skutkiem. Placówka przygotowuje ją na potrzeby zespołu orzekającego publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, który wydaje orzeczenie (np. o potrzebie kształcenia specjalnego) albo opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju.
Poradnia widzi dziecko zwykle przez godzinę lub dwie, w gabinecie. Opinia z placówki pokazuje, jak dziecko funkcjonuje w naturalnym otoczeniu, przez wiele tygodni i w różnych sytuacjach. Dlatego przepisy od 2026 r. przywiązują do niej tak dużą wagę.
Co się zmieniło od 1 września 2026 r.?
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 428). Rozporządzenie weszło w życie 14 kwietnia 2026 r., ale przepisy o treści opinii (§ 7 ust. 6 i 7) oraz o ocenie funkcjonowania w poradni (§ 8) obowiązują od 1 września 2026 r.
| Kwestia | Wcześniej | Od 1 września 2026 r. |
|---|---|---|
| Termin wydania opinii | 7 dni | 10 dni od otrzymania prośby przez dyrektora |
| Treść opinii | ogólna informacja o funkcjonowaniu | szczegółowo określona w § 7 ust. 6 i 7 |
| Układ opisu | dowolny | obszary aktywności i uczestniczenia według ICF |
| Udzielona pomoc | często tylko wymieniona | formy, zakres, okres udzielania i efekty |
| Ocena funkcjonowania w poradni | nie była wymagana | obowiązkowa przed każdym orzeczeniem i opinią; opinia placówki jest jednym z jej źródeł |
Kto prosi o opinię, kto ją pisze i kto podpisuje?
- Prosi: przewodniczący zespołu orzekającego poradni (§ 7 ust. 2), gdy rodzic złoży w poradni wniosek o orzeczenie lub opinię. O opinię może też poprosić sam rodzic albo pełnoletni uczeń (§ 7 ust. 4).
- Wydaje: dyrektor przedszkola lub szkoły. To on odpowiada za termin i podpisuje opinię.
- Pisze: przepisy nie wskazują jednego autora. Opinia ma obejmować trudności, mocne strony i uzdolnienia rozpoznane przez nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem. W praktyce przygotowuje ją wychowawca grupy lub klasy razem ze specjalistami: logopedą, pedagogiem, psychologiem, terapeutą pedagogicznym czy pedagogiem specjalnym. Często jedna osoba koordynuje całość.
- Otrzymuje kopię: rodzice dziecka albo pełnoletni uczeń (§ 7 ust. 5).
Ile czasu jest na wydanie opinii? Jak liczyć 10 dni?
Dyrektor wydaje opinię w terminie 10 dni od dnia, w którym otrzymał prośbę (§ 7 ust. 3). Rozporządzenie nie mówi o dniach roboczych, dlatego bezpieczniej liczyć dni kalendarzowe, łącznie z weekendami. Warto zapisać datę wpływu prośby od razu w dzienniku korespondencji, bo od niej zaczyna się termin.
Dziesięć dni to mało, jeśli informacje trzeba zebrać od kilku osób. Sprawdza się taki podział pracy:
- Dzień 1: rejestracja prośby, wyznaczenie koordynatora, rozesłanie nauczycielom i specjalistom krótkiej karty do uzupełnienia.
- Dni 1–2: zebranie dokumentacji: arkuszy obserwacji, diagnoz, dokumentacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej, notatek z rozmów z rodzicami.
- Dni 2–5: nauczyciele i specjaliści wypełniają karty. W razie potrzeby krótka rozmowa z rodzicem.
- Dni 6–7: zestawienie informacji we wzorze opinii.
- Dzień 8: przegląd: czy w każdym obszarze są mocne strony, konkretne przykłady i opis zamiast ocen.
- Dzień 9: podpisy.
- Dzień 10: przekazanie opinii do poradni i kopii rodzicom.
Opinia jest podsumowaniem wiedzy, którą placówka już ma. Jeśli obserwacje i dokumentacja pomocy są prowadzone na bieżąco, samo zestawienie opinii zajmuje kilka godzin.
Co musi zawierać opinia? (§ 7 ust. 6)
Opinia uwzględnia wyniki obserwacji i działań diagnostycznych prowadzonych w placówce oraz zawiera:
- datę wydania opinii,
- imię i nazwisko dziecka lub ucznia,
- informację o funkcjonowaniu dziecka w placówce, w tym o trudnościach oraz mocnych stronach i uzdolnieniach rozpoznanych przez nauczycieli i specjalistów, opisaną w obszarach ICF,
- przy kształceniu specjalnym: aktualną wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania (WOPFU),
- przy zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych: aktualną okresową ocenę funkcjonowania,
- informację o działaniach nauczycieli i specjalistów, formach i zakresie pomocy (w ramach wczesnego wspomagania rozwoju lub pomocy psychologiczno-pedagogicznej), okresie jej udzielania i efektach,
- wnioski dotyczące dalszej pracy z dzieckiem.
Dodatkowo opinia opisuje zakres i rodzaj trudności w realizacji programu: w przedszkolu programu wychowania przedszkolnego, w szkole programów nauczania realizowanych w oddziale (§ 7 ust. 7 pkt 2).
Obszary ICF w opinii: przedszkole a klasy I–III
ICF to Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia. W opinii nie wpisuje się kodów ICF. Opisuje się słowami, jak dziecko działa i uczestniczy w życiu grupy lub klasy w obszarach wymienionych w rozporządzeniu, „adekwatnie do wieku i poziomu rozwoju psychofizycznego”.
| Dziecko w przedszkolu (5 obszarów) | Uczeń, np. klasy I–III (7 obszarów) |
|---|---|
| uczenie się i stosowanie wiedzy | uczenie się i stosowanie wiedzy |
| zachowania społeczne we wzajemnych kontaktach – przystosowanie społeczne i emocjonalne | ogólne zadania i obowiązki |
| porozumiewanie się | porozumiewanie się |
| aktywność ruchowa – poruszanie się | motoryka, poruszanie się, w tym mobilność i aktywność manualna |
| dbanie o siebie | dbanie o siebie, samoobsługa i samodzielność |
| – | życie domowe |
| – | wzajemne kontakty i związki międzyludzkie, życie w społeczności szkolnej i lokalnej |
Obszar „życie domowe” budzi najwięcej wątpliwości. Szkoła opisuje w nim tylko to, czego dowiedziała się od rodziców, i podaje źródło, np. „Z informacji przekazanych przez mamę w rozmowie z dnia…”. Nie ocenia rodziny. Jeśli nie ma takich informacji, pisze o tym wprost.
Opinia a reforma Kompas Jutra – jaki jest związek?
Opinia o funkcjonowaniu nie jest częścią reformy Reforma26 „Kompas Jutra”. Wynika z innego rozporządzenia, dotyczącego poradni. Obie zmiany weszły jednak w życie 1 września 2026 r. i w praktyce się spotykają. Dotyczy to zwłaszcza części opinii o trudnościach w realizacji programu.
W przedszkolu
Od 1 września 2026 r. wszystkie przedszkola pracują według nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego, z 9 obszarami rozwoju: emocjonalnym, językowym, matematycznym, przyrodniczym, społecznym, artystycznym, technicznym, ruchowym i cyfrowym. Opisując w opinii „zakres i rodzaj trudności w realizacji programu wychowania przedszkolnego”, odnosisz się już do tej nowej podstawy. Obserwacje prowadzone w 9 obszarach Kompasu Jutra są bardzo dobrym materiałem do opinii. W samej opinii trzeba je jednak przełożyć na 5 obszarów ICF. Przykładowo obserwacje z obszaru ruchowego trafią do „aktywności ruchowej”, a z obszaru emocjonalnego i społecznego do „zachowań społecznych”.
Więcej o samej reformie w przedszkolu przeczytasz w artykule Kompas Jutra w przedszkolu: co naprawdę zmienia nowa podstawa programowa.
W klasach I–III
W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa programowa obejmuje klasę I (oraz klasę IV). Klasy II i III pracują jeszcze według dotychczasowej podstawy. Pisząc o trudnościach w realizacji „programów nauczania realizowanych w oddziale”, odnoś się więc do programu, który faktycznie obowiązuje w danej klasie. W klasie I będą to wymagania nowej podstawy i jej kompetencje fundamentalne, a w klasach II–III dotychczasowe programy.
Kompas Jutra wzmacnia ocenianie kształtujące i informację zwrotną. Notatki z tej pracy (np. co uczeń już umie, czego jeszcze się uczy, co mu pomaga) to gotowy materiał do opisu efektów pomocy w opinii. Szczegóły reformy opisałam w artykule Reforma26 Kompas Jutra w klasach I–III.
Opinia przedszkola a ocena funkcjonalna – to nie to samo
Przedszkole i szkoła nie przeprowadzają oceny funkcjonalnej. Ocenę funkcjonowania dziecka przeprowadza zespół w poradni przed wydaniem orzeczenia lub opinii (§ 8). Korzysta przy tym z wielu źródeł, a opinia placówki jest jednym z nich. Nauczyciel nie stawia diagnozy i nie rozstrzyga o rozpoznaniu. Opisuje to, co obserwuje w codziennych sytuacjach.
Jak pisać opinię? Opis zamiast oceny
Najczęstszy błąd to etykiety i ogólniki. Poradni nic one nie mówią, a rodzic, który dostaje kopię opinii, odbiera je jako ocenę dziecka. Każde zdanie warto oprzeć na konkretnej obserwacji: co dziecko robi, w jakiej sytuacji, jak często i co mu pomaga.
| Zamiast… | Napisz… |
|---|---|
| Jest nadpobudliwy. | Podczas zajęć przy stoliku wstaje z miejsca średnio co 3–4 minuty; po krótkiej zabawie ruchowej wraca do zadania. |
| Jest agresywny. | W sporach o zabawkę popycha inne dziecko – w październiku trzy takie sytuacje, wszystkie podczas zabawy swobodnej po obiedzie. |
| Czyta bardzo słabo. | Czyta sylabami; tekst z pięciu zdań czyta ok. 3 minuty, po przeczytaniu odpowiada poprawnie na 1 z 4 pytań. |
| Ma ADHD / cechy autyzmu. | Opisz zachowanie, które budzi niepokój. Rozpoznanie należy do poradni i lekarzy. |
| Rodzice nie współpracują. | Rodzice uczestniczyli w 1 z 3 zaproponowanych konsultacji. |
Trzy zasady, o których łatwo zapomnieć:
- Mocne strony w każdym obszarze. Przepisy wymagają ich wprost. Poradnia potrzebuje wiedzieć, na czym można budować wsparcie.
- Efekty pomocy, także te złe. Brak postępów mimo zajęć to ważna informacja dla zespołu orzekającego.
- Wnioski dotyczą pracy placówki, a nie decyzji poradni. Nie pisz, jakie orzeczenie poradnia powinna wydać.
Gotowy wzór opinii dla poradni – przedszkole i klasy I–III
Żeby nie zaczynać od pustej kartki, przygotowałam dwa pakiety w Wordzie: osobno dla przedszkola i dla klas I–III. Oba są zgodne z § 7 ust. 6 i 7 rozporządzenia z 2 marca 2026 r. W każdym znajdziesz:
- edytowalny wzór opinii z obszarami ICF właściwymi dla wieku (5 obszarów w przedszkolu, 7 w szkole),
- bank sformułowań do każdego obszaru: mocne strony, trudności, co pomaga, a także formy pomocy, efekty i wnioski,
- przykład wypełnionej opinii (5-latek w przedszkolu, uczennica klasy II w szkole),
- plan pracy na 10 dni i kartę zbierania informacji od nauczycieli i specjalistów,
- tabelę „Zamiast… napisz…”,
- checklistę przed wysłaniem, pismo przewodnie do poradni i potwierdzenie przekazania kopii rodzicom.
👉 Opinia o funkcjonowaniu ucznia klas I–III dla poradni – wzór 2026
👉 Opinia o funkcjonowaniu dziecka w przedszkolu dla poradni – wzór 2026
Jeśli poradnia przysłała własny druk, łatwo przeniesiesz do niego treści z wzoru. Bank sformułowań i przykład przydadzą się przy każdym formularzu.
Najczęstsze pytania nauczycieli i dyrektorów (FAQ)
Czy od września 2026 r. trzeba pisać opinię o każdym uczniu?
Nie. Opinię wydaje się na prośbę przewodniczącego zespołu orzekającego, czyli wtedy, gdy rodzic złożył w poradni wniosek o orzeczenie lub opinię, albo na prośbę samego rodzica. Nie dotyczy to wszystkich dzieci w placówce. Nauczyciele nadal prowadzą obserwację pedagogiczną wszystkich dzieci, ale to inny obowiązek.
Od kiedy liczy się 10 dni na wydanie opinii?
Od dnia, w którym dyrektor otrzymał prośbę o wydanie opinii (§ 7 ust. 3). Rozporządzenie nie mówi o dniach roboczych, więc bezpieczniej liczyć dni kalendarzowe. Datę wpływu prośby warto od razu odnotować.
Kto podpisuje opinię o funkcjonowaniu ucznia?
Opinię wydaje dyrektor, więc on ją podpisuje. Dobrą praktyką jest podpisanie jej także przez osoby, które ją przygotowały: wychowawcę i specjalistów. Wtedy widać, czyja wiedza o dziecku się w niej znalazła.
Czy rodzic dostaje kopię opinii?
Tak. Kopię opinii przekazuje się rodzicom dziecka albo pełnoletniemu uczniowi (§ 7 ust. 5). Dlatego opinia powinna być napisana rzeczowo i bez ocen. Warto odnotować datę i sposób przekazania kopii.
Czy rodzic może sam poprosić o opinię?
Tak. O wydanie opinii może zwrócić się wnioskodawca, czyli rodzic albo pełnoletni uczeń (§ 7 ust. 4).
Czy jest obowiązkowy wzór opinii?
Nie. Rozporządzenie określa, co opinia ma zawierać, ale nie narzuca formularza. Niektóre poradnie udostępniają własne druki, a poradnie mają też formularze w systemach SRMD/KSZOF. Jeśli Twoja poradnia przysłała druk, wypełnij go. Zadbaj tylko, żeby zawierał wszystkie elementy z § 7 ust. 6 i 7.
Czy w opinii trzeba wpisywać kody ICF?
Nie. Przepisy wymagają opisu aktywności i uczestniczenia dziecka w obszarach ujętych w ICF, a nie kodowania. Nauczyciel nie powinien przypisywać kodów i kwalifikatorów ICF, bo to zadanie diagnostyczne.
Czy przedszkole przeprowadza ocenę funkcjonalną?
Nie. Ocenę funkcjonowania dziecka przeprowadza zespół w poradni przed wydaniem orzeczenia lub opinii (§ 8). Przedszkole i szkoła wydają opinię o funkcjonowaniu dziecka, która jest jednym ze źródeł tej oceny.
Co z WOPFU w opinii?
Jeśli dziecko jest objęte kształceniem specjalnym, do opinii dołącza się aktualną wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania (WOPFU). Przy zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych dołącza się aktualną okresową ocenę funkcjonowania. W pozostałych przypadkach ten punkt nie dotyczy.
Co wpisać w obszarze „życie domowe”, jeśli szkoła nic nie wie o domu ucznia?
Tylko informacje przekazane przez rodziców, z podaniem źródła. Jeśli szkoła ich nie ma, wpisuje: „Szkoła nie posiada informacji w tym zakresie”. Nie ocenia rodziny i nie zapisuje przypuszczeń.
Czy opinia ma związek z reformą Kompas Jutra?
Formalnie nie, bo wynika z rozporządzenia o poradniach. Praktycznie tak: opisując trudności w realizacji programu, odnosisz się do programu obowiązującego w danej grupie lub klasie. W przedszkolach jest to już nowa podstawa Kompasu Jutra, w klasie I też nowa, a w klasach II–III jeszcze dotychczasowa.
Czy dziecko z oddziału przedszkolnego w szkole opisuje się jak przedszkolaka czy jak ucznia?
Jak dziecko w wieku przedszkolnym. Rozporządzenie stosuje obszary dla dziecka „do ukończenia wychowania przedszkolnego”, a oddział przedszkolny w szkole podstawowej jest w rozumieniu przepisów przedszkolem. Opisujesz więc 5 obszarów, a nie 7.
Podsumowanie
Od 1 września 2026 r. opinia o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia dla poradni ma określony termin (10 dni), określoną treść (§ 7 ust. 6) i określony układ: obszary ICF, 5 w przedszkolu i 7 w szkole. Najważniejsze są konkretne obserwacje, mocne strony w każdym obszarze, uczciwy opis efektów pomocy i rzeczowy język, bo kopię czyta rodzic. Kompas Jutra nie zmienia samej opinii, ale zmienia program, do którego odnosisz trudności dziecka.
Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 428), § 7 i § 8.
